Tại sao bé chậm tăng cân? Dấu hiệu, nguyên nhân và giải pháp

be-cham-tang-can

Ngoài chiều cao, cân nặng cũng được coi là một trong những chỉ số quan trọng để đánh giá sự phát triển của trẻ. Do đó, nếu ba mẹ phát hiện tình trạng bé chậm tăng cân, đặc biệt là trong một thời gian kéo dài, thì đây có thể là một tín hiệu cảnh báo cho thấy cơ thể trẻ đang thiếu hụt dinh dưỡng hoặc có các vấn đề liên quan đến sức khỏe. Cùng HIUP tìm hiểu thêm về điều này trong bài viết dưới đây.

1. Tăng cân như thế nào được xem là bình thường?

Tốc độ tăng cân của trẻ em là một chỉ số quan trọng để đánh giá sức khỏe và sự phát triển của trẻ. Trẻ em có tốc độ tăng cân bình thường sẽ giúp phát triển thể chất và trí tuệ một cách toàn diện.

Cân nặng của trẻ
Bé chậm tăng cân, thấp còi do đâu?

Tốc độ tăng cân của trẻ em được chia thành các giai đoạn khác nhau, tùy thuộc vào độ tuổi và giới tính của trẻ. Sau đây là các cột móc cùng các mức tăng cân thường thấy ở trẻ nhỏ:

  • Giai đoạn sơ sinh: Bé thường tăng cân rất nhanh. Trong tháng đầu tiên, trẻ sơ sinh thường tăng khoảng 2,2 – 2,7 kg. Sau đó, tốc độ tăng cân sẽ chậm lại, trung bình mỗi tháng trẻ sẽ tăng khoảng 0,7 – 1,2 kg.
  • Giai đoạn 1-3 tuổi: Bé vẫn đang tăng cân đều đặn để đảm bảo sự phát triển thể chất. Trung bình mỗi tháng trẻ sẽ tăng khoảng 0,5 – 0,8 kg.
  • Giai đoạn 4-12 tuổi: Tốc độ tăng cân của trẻ sẽ chậm lại. Trung bình mỗi năm trẻ sẽ tăng khoảng 2 – 3 kg.

Lưu ý rằng các con số này chỉ mang tính chất tham khảo và có thể thay đổi tùy theo tình trạng sức khỏe và dinh dưỡng của trẻ. Quan trọng nhất, ba mẹ cần theo dõi sự phát triển của trẻ và tham khảo ý kiến từ chuyên gia dinh dưỡng nếu gặp bất kỳ vấn đề nào liên quan đến cân nặng hoặc sự phát triển của trẻ.

2. Dấu hiệu nhận biết trẻ sơ sinh, trẻ nhỏ chậm tăng cân

Một trong những dấu hiệu rõ ràng nhất của trẻ chậm tăng cân là trẻ có kích thước nhỏ. Khi con trẻ có chiều cao và cân nặng thấp hơn so với bạn bè đồng trang lứa, thì có khả năng trẻ đang bị chậm tăng cân. Tuy nhiên, không thể chỉ dựa vào tầm vóc của trẻ để đưa ra nhận định được, ba mẹ cần xem xét qua các yếu tố sau đây để xác định chính xác hơn.

dau-hieu-nhan-biet-tre-cham-tang-can.
Các dấu hiệu nhận biết trẻ chậm tăng cân

Trẻ sơ sinh chậm tăng cân sẽ có các dấu hiệu như tăng trưởng về căn nặng ít hơn 18g/ngày và không phục hồi được cân nặng ban đầu sau 3 tuần.

Các triệu chứng khác thường thấy bao gồm thiếu hứng thú, buồn chán, mệt mỏi, giấc ngủ kéo dài hơn thường lệ, thờ ơ, khóc lóc thường xuyên, nước tiểu đặc và có màu vàng đậm, ít hoặc không đi ngoài trong nhiều ngày, tốc độ tăng trưởng không đồng đều, và phát triển chậm so với trẻ cùng tuổi.

Nếu không phát hiện và can thiệp kịp thời để bổ sung dinh dưỡng cho trẻ chậm tăng cân, đặc biệt trong 5 năm đầu đời, có thể ảnh hưởng không chỉ đến sự phát triển thể chất mà còn có thể ảnh hưởng đến trí tuệ của trẻ trong tương lai.

3. Nguyên nhân bé chậm tăng cân, nhẹ kí

Tùy theo độ tuổi mà nguyên nhân khiến bé chậm tăng cân cũng khác nhau. Trong số các nguyên nhân thường gặp nhất, có thể kể đến như:

3.1 Dòng sữa không phù hợp

Chất lượng và loại sữa không phù hợp là một trong những nguyên nhân phổ biến khiến bé chậm tăng cân. Sữa là một nguồn cung cấp dinh dưỡng quan trọng cho trẻ nhỏ, đặc biệt là trong giai đoạn đầu đời. Nếu trẻ không được cung cấp đủ chất dinh dưỡng cần thiết từ sữa, trẻ sẽ gặp khó khăn trong việc tăng cân và phát triển khỏe mạnh.

Sữa không phù hợp là nguyên nhân bé chậm tăng cân
Chọn loại sữa chưa phù hợp có thể là nguyên nhân trẻ chậm tăng cân

Điều này có thể xuất phát từ việc mẹ chọn dòng sữa mà bé không thích, không phù hợp với độ tuổi hoặc do mẹ pha sữa quá loãng, không cung cấp đủ chất cho trẻ. Hoặc do mẹ pha sữa quá đặc, dẫn tới việc trẻ không thể hấp thụ hết dưỡng chất do hệ tiêu hoá vẫn còn non nớt.

3.2 Sai lầm khi chế biến thức ăn cho trẻ ăn uống

Khi thấy bé chậm tăng cân, nhiều bậc phụ huynh thường có thói quen tăng cường cho bé nhiều thực phẩm giàu chất đạm. Tuy nhiên, đây là một sai lầm thường gặp mà nhiều ba mẹ thường mắc phải trong quá trình chăm sóc con cái. Việc cho trẻ ăn quá nhiều chất đạm có thể dẫn đến trẻ trở nên biếng ăn, và đồng thời có thể ảnh hưởng đến sức khỏe gan và thận.

Chế biến thức ăn sai cách cũng là nguyên nhân trẻ chậm tăng cân
Chế biến thức ăn sai cách cũng là nguyên nhân trẻ chậm tăng cân

Một sai lầm khá phổ biến là lạm dụng nước hầm xương và thịt để nấu cháo hoặc chế biến thực phẩm cho trẻ, thay vì cho trẻ ăn cả phần của thực phẩm. Nhiều ba mẹ có quan điểm rằng nước hầm xương giàu dinh dưỡng và tốt cho sức khỏe của trẻ. Tuy nhiên, thực tế, nước hầm xương chứa rất ít dưỡng chất và không đủ để đảm bảo sự phát triển toàn diện cho trẻ.

Thay vào đó, để giúp trẻ tăng cân hiệu quả mẹ nên bổ sung các loại thực phẩm giúp bé tăng cân kết hợp với một lịch trình ăn uống khoa học và hợp lý.

3.3 Bé thiếu vitamin và khoáng chất

Chế độ ăn uống không đảm bảo hoặc thiếu hụt vitamin và khoáng chất thiết yếu đối với sự phát triển, như vitamin A, B, D, canxi, sắt, kẽm,… cũng là một trong những nguyên nhân gây ra vấn đề bé chậm tăng cân.

vitamin và khoáng chất
Thiếu hụt vitamin và khoáng chất là nguyên nhân khiến bé chậm tăng cân

3.4 Bé mắc các vấn đề về bệnh lý

Một số bệnh lý khiến bé chậm tăng cân như: 

Trẻ chậm tăng cân do các vấn đề bệnh lý
Các vấn đề về bệnh lý có thể khiến trẻ chậm tăng cân
  • Vấn đề về đường tiêu hóa: Trẻ bị rối loạn tiêu hóa, táo bón, khả năng hấp thu kém, nôn mửa, trào ngược dạ dày thực quản, hoặc bất dung nạp lactose… có thể ảnh hưởng đến quá trình tiêu hóa và khả năng hấp thu dinh dưỡng của trẻ.
  • Nhiễm ký sinh trùng đường ruột: Trẻ bị nhiễm ký sinh trùng như giun, sán sống trong đường ruột, và chúng có thể hút hết các dưỡng chất mà trẻ ăn vào.
  • Bệnh lý vùng miệng, hầu, và họng: Các vấn đề liên quan đến miệng, hầu, và họng có thể ảnh hưởng đến quá trình ăn uống của trẻ, làm cho việc tiêu thụ thức phẩm trở nên khó khăn.
  • Bệnh tim bẩm sinh và các vấn đề sức khỏe khác: Một số bệnh lý tim bẩm sinh hoặc các vấn đề sức khỏe khác cũng có thể ảnh hưởng đến quá trình phát triển và tăng cân của trẻ.

4. Trẻ chậm tăng cân phải làm sao? 8 giải pháp xử lý hiệu quả

Dưới đây là một số giải pháp mà ba mẹ có thể áp dụng khi bé chậm tăng cân:

4.1 Bổ sung chế độ ăn uống đa dạng và đầy đủ

Một nguyên tắc quan trọng cần tuân theo trong việc đảm bảo dinh dưỡng cho trẻ là cung cấp đủ và đa dạng các chất dinh dưỡng trong khẩu phần của trẻ. Điều này đặc biệt quan trọng để đảm bảo sự phát triển khỏe mạnh và tăng cân đều đặn cho trẻ.

thực phẩm giúp bé tăng cân
Giải pháp hỗ trợ bé chậm tăng cân hiệu quả

Một cách đơn giản, bữa ăn của trẻ nên bao gồm đầy đủ các nhóm thực phẩm như thịt, trứng, sữa, dầu mỡ, rau, củ… Ngoài ra, ba mẹ cũng nên thay đổi cách chế biến các loại thực phẩm để tạo sự đa dạng và kích thích vị giác của trẻ.

4.2 Cho bé uống sữa hoặc các sản phẩm từ sữa

Sữa và các sản phẩm từ sữa là nguồn cung cấp protein, canxi, vitamin và khoáng chất dồi dào, rất tốt cho sự phát triển của trẻ. Vì vậy, việc cho bé uống sữa hoặc tiêu thụ các sản phẩm từ sữa là một cách hiệu quả để giúp bé tăng cân. Mẹ có thể cho bé sử dụng dòng sữa cho bé nhẹ cân thấp còi để bổ sung lượng dinh dưỡng cần thiết.

Cho bé uống sữa để tăng cân hiệu quả
Sữa và các chế phẩm từ sữa là nguồn thực phẩm giúp bé tăng cân hiệu quả

4.3 Tẩy giun định kì cho bé

Tẩy giun định kỳ 6 tháng một lần với trẻ từ 2 tuổi trở lên cũng là một giải pháp hữu ích để giúp trẻ tăng cân hiệu quả. Khi trong cơ thể của trẻ có giun sán, chúng sẽ hút nhiều chất dinh dưỡng, dẫn đến tình trạng thiếu hụt dưỡng chất, mệt mỏi, biếng ăn, và làm trẻ chậm phát triển.

4.4 Cho bé vận động thể chất thường xuyên

Vận động thể chất thường xuyên giúp trẻ tăng cân hiệu quả
Vận động thể chất thường xuyên giúp trẻ tăng cân

Vận động thể chất thường xuyên không chỉ giúp trẻ phát triển thể chất và tăng cường sức khỏe, mà còn có tác dụng hỗ trợ quá trình tăng cân. Khi vận động, cơ thể trẻ sẽ đốt cháy năng lượng và tiêu hao calo. Sau khi vận động, trẻ cần được bổ sung năng lượng để phục hồi. Đây chính là lúc để trẻ hấp thu thêm dinh dưỡng và tăng cân.

4.5 Bổ sung chất béo vào thực đơn

Chất béo là một bổ sung nguồn năng lượng dồi dào, cung cấp đến 9 calorie cho mỗi gram chất béo, gấp đôi lượng calorie mà các chất bột và chất đạm cung cấp. Do đó, việc bổ sung chất béo vào chế độ ăn của bé có thể giúp cung cấp năng lượng đủ để bé tăng cân và phát triển hiệu quả.

4.6 Đảm bảo trẻ uống đủ nước

Nước đóng vai trò quan trọng trong quá trình chuyển hóa các chất dinh dưỡng và có công dụng cải thiện hệ tiêu hóa của trẻ. Để giúp trẻ tăng cân nặng hiệu quả, mẹ nên đảm bảo trẻ uống đủ lượng nước cần thiết.

4.7 Chia nhỏ khẩu phần ăn

Có rất nhiều phụ huynh cố gắng cho con ăn nhiều nhất có thể trong một bữa. Tuy nhiên, ăn một bữa lớn lại không phải một phương pháp hiệu quả để bé tăng cân. Ăn quá nhiều trong một bữa khiến bé gặp tình trạng bị ngấy, khó tiêu, đau bụng thậm chí là bội thực. 

Thay vì cố gắng cho bé ăn nhiều trong một bữa, cha mẹ có thể chia nhỏ các bữa ăn để bé có thể bổ sung đầy đủ dinh dưỡng, khoáng chất hỗ trợ quá trình phát triển. Khoảng cách giữa các bữa ăn khoảng 2 đến 3 giờ để đảm bảo dạ dày tiêu hóa hết thức ăn bữa trước.

Chia nhỏ khẩu phần ăn trong ngày của bé
Chia nhỏ khẩu phần ăn trong ngày của bé

Bữa phụ của bé cũng không cần quá cầu kỳ, có thể là 1 ly sữa, sữa chua, trái cây, sinh tố hay bánh yến mạch. Bữa phụ thường để bé bổ sung năng lượng cho các hoạt động trong ngày như vui chơi, học tập, chơi thể thao,…

4.8 Không ép ăn

Khi thấy con chậm tăng cân, ăn ít hoặc không ăn hết khẩu phần ăn thì rất nhiều phụ huynh cố gắng, ép con phải ăn bằng được. Tuy nhiên, đây là việc những nhà khoa học, bác sĩ khuyến cáo không nên làm với con vì sẽ gây ra tình trạng nôn, trớ. Ngoài ra, ép trẻ ăn quá nhiều sẽ gây nên tâm lý sợ mỗi khi bước vào bàn ăn, khiến cho trẻ biếng ăn, chậm tăng cân.

Do vậy, phụ huynh hãy để cho bé ăn lượng thức ăn vừa đủ, nếu thấy bé ăn quá ít thì có thể bổ sung thêm những bữa phụ để nạp năng lượng cho bé.

5. HIUP – Giải pháp cho bé nhẹ cân, thấp còi

HIUP là một sản phẩm dinh dưỡng chuyên biệt dành cho trẻ em gặp vấn đề về tăng cân. Sản phẩm chứa thành phần chính là sữa non, DHA, canxi, sắt, kẽm, vitamin và khoáng chất. Tất cả các dưỡng chất này đều rất cần thiết cho sự phát triển của trẻ, đặc biệt là cho trẻ nhẹ cân và thấp còi. Vì vậy, ba mẹ cần đảm bảo rằng trẻ được uống sữa HIUP đều đặn mỗi ngày để giúp trẻ tăng cân và phát triển tốt nhất.

Sữa HIUP giúp bé tăng cân
HIUP – Sữa dành cho bé chậm tăng cân, thấp còi

Trong bài viết này, HIUP đã chia sẻ các nguyên nhân có thể gây ra tình trạng bé chậm tăng cân và cung cấp một số giải pháp để giúp trẻ tăng cân hiệu quả. Ngoài việc đảm bảo cung cấp đủ dinh dưỡng, ba mẹ cũng nên liên tục theo dõi sự phát triển của trẻ và đưa trẻ đi khám sức khỏe định kỳ để đảm bảo rằng trẻ đang phát triển một cách bình thường và lành mạnh.

Xem thêm: Vì sao trẻ biếng ăn? Gợi ý ba mẹ cách giải quyết hiệu quả

Author

Dương Hoàng Thanh

Tôi là Dương Hoàng Thanh, một chuyên gia vững về lĩnh vực dinh dưỡng cho trẻ em với hơn 3 năm kinh nghiệm. Sứ mệnh của tôi là nâng cao sức khỏe và phát triển toàn diện cho các bé thông qua chế độ ăn uống khoa học và cân đối. Hiện tại, tôi đang làm việc tại HIUP và đảm nhận vai trò người chịu trách nhiệm nội dung. Trong công việc của mình, tôi luôn tìm kiếm những giải pháp dinh dưỡng sáng tạo và hiệu quả để hỗ trợ phụ huynh trong việc chăm sóc sức khỏe của con cái mình. Với kiến thức chuyên sâu và tâm huyết, tôi cam kết mang đến những thông tin chính xác và hữu ích nhất đến cộng đồng. Nếu bạn có bất kỳ câu hỏi hoặc cần tư vấn về dinh dưỡng cho trẻ em, đừng ngần ngại liên hệ với tôi. Chúng ta cùng nhau xây dựng một tương lai khỏe mạnh cho thế hệ mai sau.

Để lại bình luận

Địa chỉ email của bạn sẽ không được công bố. Các trường bắt buộc được đánh dấu *